III Spotkanie Zlewniowe Interesariuszy projektu LIFE Pilica

14–15 października 2026 r. w Centrum Konferencyjno-Rekreacyjnym MOLO w Smardzewicach nad Zbiornikiem Sulejowskim odbędzie się III Spotkanie Zlewniowe Interesariuszy projektu zintegrowanego LIFE Pilica pt. „Wdrażanie Planu gospodarowania wodami w dorzeczu Wisły na przykładzie zlewni Pilicy”. Wydarzenie jest połączone z jubileuszem 30-lecia ustanowienia programu Ekohydrologia w ramach Międzyrządowego Programu Hydrologicznego UNESCO oraz 20-lecia powołania ekohydrologicznych obszarów demonstracyjnych UNESCO.

Głównym celem dwudniowych obrad jest integracja kluczowych interesariuszy – przedstawicieli administracji rządowej i samorządowej, środowiska naukowego, ekspertów oraz instytucji ochrony środowiska – na rzecz skutecznego wdrażania Planu Gospodarowania Wodami w dorzeczu Wisły. Spotkanie skierowane jest do uczestników z terenu pięciu województw: łódzkiego, małopolskiego, mazowieckiego, śląskiego oraz świętokrzyskiego.

Organizatorem wydarzenia jest Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii Polskiej Akademii Nauk (ERCE PAN) we współpracy z PGW Wody Polskie Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Warszawie, Fundacją na rzecz Rozwoju Polskiego Rolnictwa (FDPA) oraz firmą FPP Enviro Sp. z o.o. Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli Minister Infrastruktury, Minister Klimatu i Środowiska, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz UNESCO IHP.

Celebrowany jubileusz dotyczy 20-lecia obszaru demonstracyjnego Pilica, rozwijanego przez Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii PAN (ERCE PAN). Pierwszy dzień wydarzenia otworzy sesja jubileuszowa z udziałem prof. Macieja Zalewskiego oraz dr hab. Katarzyny Izydorczyk z ERCE PAN, poświęcona transdyscyplinarnej ekohydrologii i znaczeniu wieloletnich doświadczeń badawczych we wdrażaniu rozwiązań odpowiadających na współczesne wyzwania środowiskowe.

Następnie Przedstawiciele Ministerstw omówią zagadnienia polityki wodnej i środowiskowej, aktualizacje Planów Gospodarowania Wodami, założenia unijnego rozporządzenia w sprawie odbudowy zasobów przyrodniczych (Nature Restoration Law) oraz kierunki Wspólnej Polityki Rolnej. Tematy te pozwolą spojrzeć na działania realizowane w zlewni Pilicy w szerszym kontekście europejskich i krajowych celów środowiskowych.

Popołudniowa część wydarzenia będzie miała charakter terenowy. Uczestnicy podczas wizyt terenowych odwiedzą miejsca, w których rozwiązania rozwijane w ramach projektu znajdują praktyczne zastosowanie. Wśród prezentowanych przykładów znajdą się m.in. błękitno-zielona infrastruktura w Sulejowie, Sekwencyjny System Sedymentacyjno-Biofiltracyjny w Przedborzu, stacja zlewna oczyszczalni ścieków w Tomaszowie Mazowieckim oraz działania związane z ochroną i wykorzystaniem potencjału starorzecza Pociosek. Przykłady te pokażą, jak działania techniczne i rozwiązania oparte na naturze mogą wspierać poprawę jakości wód, zwiększanie retencji oraz ochronę ekosystemów.

Drugi dzień, 15 października, skoncentruje się na wyzwaniach oraz rozwiązaniach związanych z gospodarką ściekową, retencją wody i wzmacnianiem potencjału ekosystemów. Uczestnicy, Przedstawiciele projektu oraz zaproszeni goście będą dyskutować o mechanizmach ograniczania presji pochodzącej z gospodarki ściekowej, wykorzystaniu narzędzi cyfrowych do zarządzania ściekami dowożonymi, wynikach kontroli w ramach gospodarki wod-kan oraz dobrych praktykach wspierających gminy w zakresie gospodarki wod-kan.

Podczas spotkania tematami będą także zwiększanie odporności na zmiany klimatu i poprawa retencji wodnej. Przedstawione zostaną doświadczenia Sulejowa związane z adaptacją do zmian klimatu oraz inwestycje w tym zakresie, metody oceny retencyjności obszarów wiejskich i rolniczych oraz przykłady rozwiązań opartych na naturze (NBS). W tym kontekście omówiona zostanie również retencyjna rola bobrów i możliwości wykorzystania naturalnych procesów w kształtowaniu zasobów wodnych.

Ostatnia część poświęcona będzie wzmacnianiu potencjału ekosystemów i poprawie ich funkcjonowania. W centrum dyskusji znajdą się m.in. działania na rzecz przywracania ciągłości rzeki Białka Lelowska, budowa przepławki na Zbiorniku Sulejowskim oraz ochrona bioróżnorodności starorzeczy Pociosek i Brzeźce.

Spotkanie jest elementem działań projektu zintegrowanego LIFE Pilica, którego celem jest wspieranie wdrażania Planu Gospodarowania Wodami w dorzeczu Wisły na przykładzie zlewni Pilicy. Projekt łączy działania na rzecz poprawy jakości wód, ograniczania zanieczyszczeń, zwiększania retencji i ochrony ekosystemów z budowaniem potencjału instytucji oraz rozwijaniem współpracy między podmiotami zaangażowanymi w gospodarowanie wodami.

Szczególne znaczenie ma tu rola ERCE PAN, które łączy wiedzę naukową z praktyką, wspiera dialog między interesariuszami i rozwija podejście uwzględniające zarówno procesy przyrodnicze, jak i społeczne oraz instytucjonalne uwarunkowania zarządzania wodami.

Trzecie Zlewniowe Spotkanie Interesariuszy będzie przestrzenią do wymiany doświadczeń między przedstawicielami nauki, administracji, samorządów i instytucji odpowiedzialnych za gospodarkę wodną. To również okazja do pokazania, że skuteczna ochrona zasobów wodnych wymaga nie tylko odpowiednich technologii i dokumentów strategicznych, lecz także współpracy, zaangażowania lokalnych społeczności oraz konsekwentnego wdrażania rozwiązań dostosowanych do potrzeb zlewni. Swój udział potwierdziło 135 Przedstawicieli Jednostek Samorządu Terytorialnego i instytucji od szczebla lokalnego przez regionalny do krajowego.

Projekt LIFE Pilica „Wdrażanie Planu gospodarowania wodami w dorzeczu Wisły na przykładzie zlewni Pilicy” jest realizowany w ramach programu działań na rzecz środowiska i klimatu LIFE i uzyskał dofinansowanie z Komisji Europejskiej. Projekt odwołuje się do działań wskazanych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły i ma na celu wspieranie współpracy pomiędzy wymienionymi instytucjami wskazanymi jako odpowiedzialne za realizację zapisanych celów i działań.