Ponad 4 000 wypadków w gospodarstwach rolnych. Rusza wielka akcja filmowa na polskiej wsi

W pierwszym półroczu 2026 roku KRUS odnotowała 4284 zdarzenia wypadkowe przy pracy rolniczej. To o 3 proc. mniej niż rok wcześniej, ale problem nadal pozostaje poważny. Aż 49,2 proc. wypadków zakończonych przyznaniem jednorazowego odszkodowania było związanych z upadkami. Wśród działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa KRUS stawia na edukację dzieci i młodzieży.  Organizuje dla nich m.in. konkursy, w tym filmowy „Moja Wizja Zero”. Prace można zgłaszać do 30 września br. 

Organizatorzy podkreślają, że poziom bezpieczeństwa dzieci i młodzieży na wsi zmienił się istotnie na przestrzeni lat. Kiedyś praca najmłodszych była niemal standardem. Dziś kasa prowadzi wykaz prac, których nie można powierzać dzieciom poniżej 16. roku życia. Zabronione jest między innymi kierowanie ciągnikami rolniczymi, obsługiwanie maszyn rolniczych czy też przebywanie w strefie ich pracy.

– To już jest bardzo dobry standard, który został wprowadzony w naszych gospodarstwach rolnych. Cieszę się, że nie traktujemy już ich jak placu zabaw, ale jako miejsce pracy z zasadami jak każde inne – mówi w rozmowie z agencją Newseria Tomasz Ślusarczyk, prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. – W dzisiejszych gospodarstwach bardzo dba się o zasady bezpieczeństwa, zwłaszcza dzieci. Przykładowo ich miejsca zabaw są specjalnie oddzielone od stref, w których wykonuje się prace – dodaje.

Mimo to nadal istnieją ryzyka, które trzeba wyeliminować.

– Niestety nadal bolączką naszych gospodarstw rolnych jest praca z maszynami, obsługa zwierząt i praca na wysokości. Bardzo ważną kwestią są upadki. Nadal stanowią one ponad połowę wszystkich niepożądanych zdarzeń, których chcielibyśmy uniknąć w gospodarstwach rolnych. Bardzo ważną sprawą jest to, żeby rolnicy zachowywali właściwą równowagę pomiędzy pracą a wypoczynkiem. Niezwykle istotne jest nawadnianie się w czasie pracy, podczas upałów. To są najważniejsze czynniki, które każdy odpowiedzialny gospodarz powinien brać pod uwagę – zaznacza prezes KRUS. 

Jednym ze sposobów na poprawę bezpieczeństwa w gospodarstwach jest edukacja dzieci i młodzieży. KRUS prowadzi ją m.in. poprzez organizowane dla nich konkursy. Uczestnicy poznają zasady bezpiecznej pracy w gospodarstwie, a zdobytą wiedzę mogą przekazywać także rodzicom. W ten sposób dzieci mogą się stawać ambasadorami bezpieczeństwa na wsi.

– Poziom bezpieczeństwa dzieci i młodzieży na wsi z każdym rokiem jest coraz lepszy i  poprawia się na skutek prewencyjnych działań edukacyjnych organizowanych przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, przez AGRO Ubezpieczenia – firmę, która współpracuje z KRUS w tych przedsięwzięciach od lat, a także przy okazji działań Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników i wszystkich innych instytucji okołorolnych zapraszanych do współpracy – mówi Daniel Zahorenko, prezes AGRO Ubezpieczeń. – Im więcej dzieci wiedzą o zagrożeniach, tym mniej wypadków z ich udziałem. Ponadto „Czego Jaś się nie nauczył, tego Jan nie będzie umiał”. Dlatego kładziemy nacisk na edukację – czy przez zabawę, czy przez udział w konkursach merytorycznych, w których dzieci mogą sprawdzić swoją wiedzę. To na co dzień poprawia bezpieczeństwo na wsi – dodaje.

– Chcielibyśmy jako Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, aby młodzi ludzie stali się naszymi ambasadorami bezpieczeństwa w swoich środowiskach, w rodzinach czy wśród znajomych. Chcielibyśmy, żeby to oni dawali pozytywny przykład starszemu pokoleniu, które być może czasami nieco bardziej liberalnie podchodzi do zagadnień związanych z bezpieczeństwem. Widząc jednak, jak młodzi ludzie poważnie traktują te zasady, pewnie i oni zmienią swoje nawyki. Wiadomo, że zmiana nawyków jest bardzo trudnym zadaniem, wymagającym cierpliwości – mówi prezes KRUS.

Konkurs filmowy „Moja Wizja Zero” jest skierowany do młodzieży, w szczególności z obszarów wiejskich oraz uczniów i studentów szkół o profilu rolniczym. Stanowi on część strategii prewencji „Wizja Zero” w dziedzinie bezpieczeństwa pracy Międzynarodowego Stowarzyszenia Zabezpieczenia Społecznego (ISSA), do którego Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego należy od 1991 roku. 

– „Moja Wizja Zero” wdrażana przy udziale ISSA przyczyniła się do zwiększenia zainteresowania tematyką ubezpieczeń i zarządzania ryzykiem w rolnictwie wśród uczniów szkół ponadpodstawowych. To powoduje, że wypełniliśmy pewną lukę w kształtowaniu świadomości ubezpieczeniowej wśród nieco starszych dzieci. Przedsięwzięcie to od kilku lat bardzo dobrze się rozwija. Konkurs „Moja Wizja Zero” jest wydarzeniem, które przyciąga kreatywną młodzież – młodych ludzi ze wsi i środowisk wiejskich, którzy swoją aktywnością i pomysłowością przełamują stereotypy dotyczące młodzieży wiejskiej. Okazuje się, że ta młodzież potrafi tworzyć świetne materiały filmowe i internetowe. To w naturalny sposób wspiera budowanie świadomości ubezpieczeniowej wśród tej młodzieży – mówi Tomasz Ślusarczyk. 

Zadaniem uczestników konkursu  jest przygotowanie krótkich filmów promujących bezpieczną pracę w gospodarstwie rolnym, które odnoszą się do założeń „Wizji Zero”, opartej na trzech filarach: bezpieczeństwo, zdrowie i dobrostan, a także na jej 7 Złotych Zasadach: 1: Przejmij inicjatywę – zaangażuj się; 2: Zidentyfikuj zagrożenia – kontroluj ryzyko; 3: Zdefiniuj cele – stwórz program; 4: Zapewnij zdrowy i bezpieczny system pracy – bądź dobrze zorganizowany; 5: Zadbaj o bezpieczne otoczenie w gospodarstwie: maszyny, narzędzia stanowisko pracy; 6: Poszerzaj wiedzę na temat zasad bezpieczeństwa w gospodarstwie; 7: Daj dobry przykład i motywuj innych.

– W konkursie może wziąć udział młodzież od 13. do 21. roku życia. Wystarczy nagrać film od 30 sekund do 2 minut dowolną techniką. Najczęściej młodzież nagrywa filmy za pośrednictwem telefonu. Oczywiście zwracamy uwagę, by nie wykorzystywać materiałów stockowych, sztucznej inteligencji, by to była ich inwencja twórcza – mówi Elżbieta Oppenauer, rzecznik prasowy KRUS. – Nasz konkurs to świetna lekcja dotycząca bezpieczeństwa. Młodzi ludzie najczęściej bazują na obrazkach, taki przekaz dociera znacznie szybciej i skuteczniej niż komunikat czy jakiś artykuł. Filmy uczestników nie trafiają do szuflady. Pamiętamy o nich. Staramy się je wykorzystać przy różnych działaniach prewencyjnych, aby stale i na bieżąco przypominać rolnikom, jakie zasady są ważne i jakie powinni zachować podczas swojej pracy w gospodarstwie – dodaje. 

Zgłoszenia trwają do 30 września 2026 roku. Konkurs odbywa się pod Patronatem Honorowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jego organizatorem konkursu jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a współorganizatorami są: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, AGRO Ubezpieczenia – Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz Państwowa Inspekcja Pracy Główny Inspektorat Pracy.