Automaty paczkowe w Polsce stają się dostępniejsze dla osób z niepełnosprawnościami. Pojawiają się również usprawnienia dla seniorów

Automaty paczkowe są stopniowo dostosowywane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i starszych użytkowników. DPD Polska wdrożyło zmiany w ponad 70 proc. swoich maszyn, ale też w aplikacji DPD Mobile. Rekomendacje w tej sprawie przygotowała Politechnika Morska w Szczecinie na podstawie badań, które pozwoliły zidentyfikować największe bariery dla osób z niepełnosprawnościami.

– Projekt dostępności automatów paczkowych dla osób z niepełnosprawnościami rozpoczęliśmy głównie ze względu na to, co słyszeliśmy od naszych odbiorców. Często osoby poruszające się na wózkach czy niedowidzące zgłaszały nam problemy z odbiorem paczek z naszych maszyn. Dodatkowo widzimy, co się dzieje na świecie i w Polsce – społeczeństwo się starzeje, więc ten projekt jest przeznaczony również dla osób starszych – mówi agencji Newseria Rafał Nawłoka, prezes DPD Polska.

Firma kurierska dostosowała już ponad 70 proc. swoich automatów paczkowych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Zmiany oparto na wynikach pierwszych w Polsce kompleksowych badań dostępności automatów paczkowych, przeprowadzonych wspólnie z Wydziałem Inżynieryjno-Ekonomicznym Transportu Politechniki Morskiej w Szczecinie oraz zachodniopomorskim oddziałem Polskiego Związku Niewidomych.

– W pierwszej części naszego badania zrealizowaliśmy cztery etapy, w ramach których dokonaliśmy wstępnej oceny przydatności maszyn paczkowych dla osób z niepełnosprawnościami, następnie przeprowadziliśmy serię eksperymentów z wykorzystaniem dostarczonej maszyny paczkowej. W ramach tych eksperymentów osoby z różnymi niepełnosprawnościami – na wózkach, z niedowładem kończyn górnych lub dolnych, niedowidzące lub niewidome – zostały poproszone o przeprowadzenie odbioru czy nadania fantomu przesyłki. Przeprowadziliśmy analizę dostępności maszyny pod kątem wysokości poszczególnych skrytek, oznakowania i czytelności maszyny. Analizowaliśmy również dostępność urządzenia pin-pad, które zostało w tym czasie zainstalowane w maszynach paczkowych DPD Polska – wyjaśnia dr hab. Stanisław Iwan, prof. PM, dziekan Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu Politechniki Morskiej w Szczecinie.

Ekspert wyjaśnia, że trudność osobom z ograniczoną mobilnością sprawiały m.in. maszyny umieszczane na podwyższeniach lub podjazdach. Z kolei osoby niedowidzące wskazywały na brak odpowiedniego oznakowania.

– Wykorzystaliśmy również specjalny symulator odczuć wieku starczego, który pozwalał nam sprawdzić, jak może się poczuć osoba starsza, która ma ograniczoną mobilność wynikającą z wieku, jak może współpracować z maszyną paczkową, na jakiej wysokości jest w stanie podjąć przesyłkę, a jakie wysokości będą dla niej uciążliwe – mówi dr hab. Stanisław Iwan.

W następnym etapie badań przeprowadzono analizę wykorzystania aplikacji DPD Mobile przez osoby niewidome i niedowidzące.

– W ramach tego eksperymentu pozyskaliśmy bardzo wiele bardzo istotnych wniosków dotyczących użyteczności aplikacji, na ile współpracuje ona z aplikacjami odczytującymi treść na urządzeniach przenośnych – wyjaśnia ekspert.

– Po otrzymaniu wyników badań Politechniki Morskiej nasza praca szła w dwóch kierunkach. Pierwszym było dostosowanie miejsca, gdzie stoi maszyna, do tego, żeby była dostępna dla osób z niepełnosprawnościami, ale też żeby panel, na którym wprowadza się kod odbioru paczki, był umieszczony na odpowiedniej wysokości – wyjaśnia prezes DPD Polska. 

Jednym z usprawnień, które firma wprowadziła na podstawie otrzymanych rekomendacji, było obniżenie paneli pin-pad we wszystkich automatach paczkowych. Wydzielono także strefy łatwego dostępu. Mowa o skrytkach, które znajdują się na wysokości 80–130 cm, czyli najwygodniejszej dla osób poruszających się na wózkach, osób starszych i z ograniczoną mobilnością. Dostosowane automaty paczkowe stoją na płaskich, utwardzonych powierzchniach, z minimum 1,5 m na 1,5 m wolnej przestrzeni przed automatem i bez przeszkód pionowych, takich jak słupki czy znaki drogowe. Dostosowane automaty są oznaczone w aplikacji i na stronach DPD.

– W naszych planach jest dalsze relokowanie maszyn, dopasowywanie lokalizacji i uczynienie ich bardziej dostępnymi – zapowiada Rafał Nawłoka. – Druga grupa działań miała za zadanie sprawić, żeby nasza aplikacja stała się przyjaźniejsza dla osób niedowidzących i osób starszych.

Firma wdrożyła nowe funkcje w aplikacji, m.in. pełną obsługę VoiceOver i TalkBack, które ułatwiają korzystanie z usług osobom niewidomym i słabowidzącym. Po wdrożeniu zmian 87 proc. ankietowanych w badaniu oceniło dostępność aplikacji DPD „bardzo dobrze” lub „dobrze”, a 80 proc. uznało nawigację za intuicyjną i logiczną.

– Otrzymaliśmy bardzo wiele pozytywnych opinii, zgodnie z którymi maszyny paczkowe mogą być używane przez osoby niewidome, jeżeli właśnie wykorzystuje się dobrze zbudowaną aplikacje. Wiele jej funkcji zostało tak przebudowanych, żeby były dostępne dla osób niewidomych – mówi ekspert Politechniki Morskiej w Szczecinie.

– Planujemy kolejne działania z aplikacją, bardziej skupione na komunikacji, głównie głosowej. Chcemy, żeby była narzędziem do dwustronnej komunikacji z odbiorcą – podkreśla Rafał Nawłoka.

Rozwój dostępności maszyn jest związany także z rosnącą liczbą osób powyżej 50. roku życia kupujących online. Zgodnie z raportem „E-commerce w Polsce 2025” 35 proc. internautów z tej grupy przyznaje, że robi zakupy w sieci. Dane GUS z 2024 roku wskazują, że w naszym kraju 3,9 mln osób ma ważne orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności wydane przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, lub orzeczenie równoważne.

– W 2015 roku największą grupą użytkowników handlu elektronicznego były osoby w wieku 25–34 lata, natomiast w roku 2025 była to grupa 55+ – przypomina prof. Stanisław Iwan.

– Dla nas to jasny sygnał. Dostępność automatów paczkowych to nie tylko kwestia społecznej odpowiedzialności, ale przede wszystkim odpowiedź na realne potrzeby rosnącej grupy klientów. Naszym celem jest dostosowanie jak najwięcej punktów w naszej sieci do potrzeb osób starszych i z niepełnosprawnościami – zaznacza prezes DPD Polska. 

W Polsce jest ponad 69,9 tys. automatów paczkowych – wynika z danych serwisu Cashless.pl na koniec pierwszego kwartału 2026 roku. To o blisko 5 proc. więcej niż pod koniec 2025 roku i o 30,4 proc. więcej niż na koniec marca 2025 roku. Sieć DPD Polska liczy ponad 12,5 tys. automatów paczkowych.