Konferencja „Ziemia, woda, powietrze i klimat”

15 kwietnia br. w Senacie odbyła się konferencja „ZIEMIA, WODA, POWIETRZE I KLIMAT – zintegrowanie działań publicznych w drodze do spójnej strategii klimatycznej i wzmocnienia bezpieczeństwa Polski”, poświęcona transformacji klimatycznej oraz jej konsekwencjom dla zdrowia, gospodarki i bezpieczeństwa państwa. W wydarzeniu wzięli udział eksperci, parlamentarzyści, przedstawiciele ministerstw, samorządów oraz organizacji pozarządowych.

„Woda, powietrze, ziemia, klimat. Mówimy dzisiaj o sprawach fundamentalnych”.

Otwierając konferencję, marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, zauważyła, że kiedy myślimy o bezpieczeństwie, „w wyobraźni widzimy wojnę, czołgi, samoloty, ginących ludzi”. Rzadziej myślimy wtedy o tych wszystkich zasobach, które są niezbędne do naszego przetrwania. „Ziemia – nasza planeta – musi trwać” – podkreśliła marszałek, dodając: „I to, żeby na tej ziemi, gdy te wszystkie wojny się skończą, można było normalnie żyć. Wojny nie mogą odwracać naszej uwagi od tego tematu. Nie możemy mówić, że to jest temat na „potem”, bo to jest temat na „teraz”. I musimy o tym rozmawiać”.

W swoim wystąpieniu marszałek Senatu wyraziła nadzieję, że dzisiejsza konferencja będzie kolejnym krokiem do opracowania „mapy drogowej” –  spójnych i społecznie akceptowanych działań na rzecz klimatu. Wskazała przy tym, jak ważną rolę pełni w tym edukacja. „Nie uda nam się tego zrobić, jeśli edukacyjnie nie przekonamy społeczeństwa do tego, że te działania są konieczne i ważne. Nie można wprowadzać prawa, które jest niezrozumiałe i nieakceptowane przez ludzi”. Marszałek Senatu doceniła postawę młodych ludzi, którzy „bardzo mocnym głosem” potrafią się upomnieć o prawa, o bezpieczeństwo Ziemi. „I to jest zadanie dla młodych – bo oni potrafią przekonywać nie tylko swoich rówieśników do tego, jak to jest ważne. I że nie jest to wymysł jednego czy drugiego naukowca, tylko  że wszystkie te problemy dzieją się naprawdę, tu i teraz, oraz mają wpływ na nasze życie”- dodała na zakończenie.

Wicemarszałkini Senatu Magdalena Biejat podziękowała wszystkim zaangażowanym w organizację dzisiejszego wydarzenia. „W Senacie spotykamy się, by tworzyć nową przestrzeń do wypracowania rozwiązań. Naszym celem jest nie tylko spotkanie się, byśmy się zgodzili w niektórych sprawach, a w niektórych nie, ale żeby efektem tej dyskusji było lepsze zrozumienie problemu, z którym się mierzymy, gotowość na nowe rozwiązania, świadomość tego, że kiedy rozmawiamy o bezpieczeństwie klimatycznym, bezpieczeństwie wodnym, o czystym powietrzu, rozmawiamy nie tylko o tym, że trzeba chronić planetę, ale o tym, żebyśmy byli bezpieczni na co dzień”.

„Gdy mówimy o bezpieczeństwie dzisiaj, mówimy o klimacie. Bo klimat to jest stabilność naszego kraju. To jest nasze zdrowie, to jest przyszłość. I musimy o tym tak myśleć, bo skutki zmian klimatu wdzierają się w nasze życie i każdy z nas to widzi”. Prezeska organizacji ClientEarth Prawnicy dla Ziemi Agata Szafraniuk następująco sprecyzowała cel dzisiejszego wydarzenia: „Jesteśmy w takim momencie, w którym na nowo definiujemy kierunki rozwoju naszego kraju. Skutki zmian klimatu coraz realniej wpływają na nasze bezpieczeństwo: żywnościowe, infrastrukturalne,  energetyczne i zdrowotne. Żeby odpowiedzieć na te wyzwania, musimy działać wspólnie – więcej się koordynować, rozmawiać, mieć spójne, holistyczne podejście. I taki jest cel dzisiejszej konferencji – jak połączyć te polityki dotyczące energii, powietrza, klimatu i wody w jeden spójny plan, który wzmocni odporność państwa”.

Po uroczystym otwarciu konferencji odbyły się trzy panele tematyczne.

Panel „Powietrze i klimat” poświęcony został wpływowi zmian klimatu i zanieczyszczenia powietrza na zdrowie publiczne. W dyskusji udział wzięli: podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Mikołaj Dorożała, dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w Ministerstwie Zdrowia Anna Baumann-Popczyk, wiceprezydent Katowic Jarosław Makowski oraz lekarz pulmonolog prof. Tadeusz Zielonka. Paneliści wskazywali zagrożenia zdrowotne związane ze zmianami klimatu (w tym choroby wektorowe), konieczność systemowych działań ograniczających emisje i poprawiających jakość powietrza oraz potrzebę współpracy międzyresortowej.

Panel „Ziemia” objął zagadnienia związane z transformacją klimatyczno-energetyczną, bezpieczeństwem energetycznym oraz ochroną infrastruktury krytycznej. W dyskusji uczestniczyli minister energii Miłosz Motyka, senatorka Anna Górska, wójt gminy Potęgowo (pomorskie) Dawid Litwin oraz publicysta energetyczny Jakub Wiech. Rozmówcy podkreślili znaczenie niezależności oraz potrzebę długofalowej polityki energetycznej, jak również rolę samorządów w procesie transformacji.

Panel „Woda” koncentrował się na roli zasobów wodnych jako elementu bezpieczeństwa państwa. Wskazano zarówno na kluczowe znaczenie wody w rolnictwie, gospodarce czy ochronie przyrody, jak i na zagrożenia związane z ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi (powodzie). W dyskusji udział wzięli: wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka, dyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej w Ministerstwie Infrastruktury Edyta Tuźnik-Kosno oraz prezes zarządu spółki Gdańskie Wody Ryszard Gajewski.

Podsumowując konferencję, jej inicjatorka oraz panelistka, senatorka Anna Górska wskazała zasadnicze wątki, które były tego dnia dyskutowane, podkreślając wśród nich konieczność współpracy międzyresortowej oraz wypracowania spójnej strategii klimatycznej, integrującej polityki sektorowe i wzmacniającej odporność państwa na skutki zmian klimatu, jak również potrzebę przyspieszenia transformacji energetycznej. „Udało nam się zaprosić przedstawicieli wielu ministerstw, w których rozproszone są przeróżne zadania związane z polityką klimatyczną, transformacją energetyczną, ochroną zasobów naturalnych, ochroną zdrowia w kontekście zmian klimatycznych, obronnością. Kwestie, które zostały dziś poruszone, będziemy kontynuować. Wspólnie z ClientEarth przygotujemy dezyderat, który wyślemy do poszczególnych resortów”. Wyraziła nadzieję, że zebrane wnioski oraz postulaty staną się fundamentem przyszłych zmian.